Publicado por: MontePituco | 31/08/2016

COMUNEIROS DE PONTEVEDRA PIDEN OUTRA POLÍTICA FORESTAL

La Voz, 28 agosto 2016

Los comuneros buscan el apoyo de toda Galicia para forzar otra política forestal

Pontevedra exige que se priorice la prevención para frenar la oleada de incendios

La falta de consulta con los comuneros, dueños de gran parte del monte de la provincia, es lo que está causando situaciones «surrealistas», como las llamó Pérez. Un ejemplo: la Xunta convoca todos los años ayudas para que las comunidades puedan limpiar sus montes de maleza. La convocatoria suele hacerse en junio y se resuelve en septiembre. Es decir, la limpieza del monte se hará este año otra vez, siguiendo esta línea de subvenciones, cuando ya pasó la época de máximo riesgo de fuegos. Es un sinsentido «absurdo». «Non se entende que a finais de agosto aínda non estean adxudicadas».

Desde el punto de vista de los afectados, la mayoría del monte comunal pontevedrés está bien cuidado, con planes de gestión aprobados y en vigor y con notables mejoras en la calidad ambiental del entorno. El problema, en algunos casos, procede de fuera, como pasó con el incendio de O Salgueiral, que se inició en Cotobade y acabó en Bora. También es necesario que se tomen medidas más concretas desde la Administración -Xunta y Estado- para perseguir a los incendiarios y modificar políticas forestales que favorecen la proliferación del monocultivo del eucalipto.

Recuerdan, desde la directiva de los comuneros pontevedreses, que la experiencia de estos años demuestra que los esfuerzos de la Xunta en el momento de extinguir los fuegos «fracasa sempre», entre otras cosas, porque no se les escucha a ellos. Por esta razón, están dispuestos a reclamar indemnizaciones si no hay un cambio de actitud en las Administraciones.

 

Publicado por: MontePituco | 30/08/2016

ANTONIO COSTA E A TEORÍA DA SERPE NOS PETROGLIFOS DE MOGOR

Faro, 28 agosto 2016

Petroglifo de Mogor: ¿laberinto o mito de la serpiente?

El investigador Antonio Costa aporta nuevas pistas sobre la interpretación de la Pedra da Moura Encantada

“En el centro lo que hay no es una cruz sino una oquedad y lo que representa la piedra es una serpiente claramente”, indica Antonio Costa. Éste critica que con esa manipulación “se desvirtuó mucho” la obra, ya que se entiende que el dibujo representa las hipotéticas “paredes” del laberinto, “y una persona iría caminando entre esos muros, pero en este caso no, los trazos limitan el volumen del cuerpo de una serpiente”.

Así, considera que el petroglifo se relaciona en realidad con el mito de la “moura encantada”, que se repite en varios puntos el occidente europeo, entre ellos Galicia. “Son lugares vinculados a la existencia de una moura, que no es una mora ni mucho menos sino un personaje mitológico que se transforma en serpiente que hay que desencantar con diferentes rituales, como llevándole ofrendas o sacando una flor que tiene en la boca y que habría que ser muy atrevido para intentarlo, entre otros”.

 


 

Antonio Costa inaugurou o seu blog, Cova de Paralaia, coa primeira entrega dun artigo de investigación sobre a coñecida como Pedra do Labirinto, no conxunto rupestre de Mogor, que en realidade fora ‘bautizada’ como Pedra da Moura Encantada cando se descubriron os gravados, hai máis dun século.

Antonio Costa, en Pinal de Caeiro

[Antonio Costa, no petroglifo de Pinal de Caeiro ‘O ciclista’]

 

 

Publicado por: MontePituco | 29/08/2016

NO BOSQUE DE SEQUOIAS DO MONTE CASTROVE, EN POIO

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Pasaron 24 anos dende a plantación de medio milleiro de sequoias vermellas de California (Sequoia sempervirens) no monte Castrove, en Poio, nunha zona pertencente á Comunidade de Montes de San Xoán. Varios sinais indicadores guían -en dirección ao lugar da Escusa- os visitantes que se acheguen a este espazo natural, con amplas vistas da ría.

Un grupo de mozos estadounidenses desprazáronse en 1992 ata Poio para estudar as dúas hectáreas de terreo no que os técnicos acabaron plantando as árbores, das que prosperaron uns 450 exemplares. Unha resolución do Congreso de Estados Unidos asinada polo daquela presidente George Bush (pai) da fe do propósito desta iniciativa: “Un agasallo á xente de España” con motivo do quinto centenario da viaxe de Cristóbal Colón.

Foto: Faro de Vigo

Símbolo “da esperanza dun futuro de crecente amizade” entre os habitantes das dúas beiras do Atlántico, estas sequoias do Monte Castrove aínda son bastante novas, tendo en conta que se trata dunha especie que pode acadar os 115 metros de altura e superar os 2.000 anos de vida

Hai artigos que se refiren ao “bosque de Colón” como a meirande plantación de sequoias a nivel europeo. Sen embargo, no Monte Cabezón, no municipio cántabro de Cabezón de la Sal, existe dende 1940 outro bosque de 2 hectáreas con máis de 800 sequoias, que está catalogado como “Monumento Natural”.

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

O bosque de sequoias no concello de Poio é un espazo tranquilo e agradable, relativamente ben conservado, malia algúns ataques vandálicos puntuais: falta a placa instalada no penedo que dá a benvida ao recinto aos visitantes, a porta de madeira no acceso está deteriorada e os comuneiros teñen referido outras agresións en fontes e outro mobiliario… Pero paga a pena coñecelo, dar un relaxante paseo entre estas árbores de porte tan grandioso, deterse a escoitar os paxaros que pían nas súas pólas e observar os insectos que habitan entre a flora que poboa o solo.

Algunha que outra familia vén pasar a xornada nesta paraxe, aproveitando as mesas e os bancos de pedra dun merendeiro próximo. E por suposto, gozar da panorámica, con Marín e o Monte Pornedo en fronte, a illa de Tambo no medio da ría e un extenso piñeiral na ladeira do Castrove.

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

Bosque de sequoias no Monte Castrove, Poio

 

Publicado por: MontePituco | 28/08/2016

SOBRE JOSÉ MEIJÓN, NO DIARIO

Diario, 28 agosto 2016

O incomprendido Pepe Meijón

A figura do canteiro e escultor marinense Pepe Meijón perdura no tempo 36 anos despois do seu falecemento. Este neopetroglifeiro deixou un inxente legado artístico por diferentes puntos da vila e nel reflíctese a súa vida. Nos seus gravados expresa a súa visión particular do mundo, un universo no que aparecían referencias políticas, relixiosas ou cósmicas. Algunhas delas seguen sendo unha incógnita para a que non existe explicación.

[Reportaxe de Nacho Cortés]

Diario, 28 agosto 2016

Diario, 28 agosto 2016

 

Publicado por: MontePituco | 27/08/2016

‘COMPROMISO POR UN MUNDO RURAL GALEGO VIVO’

Diario, 25 agosto 2016

Una alianza de 15 colectivos quiere “rescatar” el rural

Presentará sus propuestas a los partidos políticos que concurren a las elecciones gallegas para que las incluyan en sus programas

«Os lumes forestais non queiman só monte, senón que tamén queiman territorio (superficie de monte, cultivos, paisaxe, biodiversidade e vivendas) e, xa que logo, é un problema de país», aseveró. En este sentido, Pereira añadió que la prevención de los incendios que afectan al monte «ten que facerse durante todo o ano e non só no verán» y apostilló que para impedir estos siniestros es necesario poner en valor los montes de una forma «multifuncional e sustentable», y que para ello se debe contar con la implicación de los propietarios de los terrenos comunales.

Publicado por: MontePituco | 26/08/2016

MARÍN NON TEN BRIGADA CONTRAINCENDIOS

La Voz, 25 agosto 2016

Solo la mitad de los concellos de la comarca tienen brigada antiincendios

Los que no la solicitaron a la Xunta aluden a distintas causas, entre ellas económicas

¿Qué ocurre con el resto? Hay una parte de los concellos que aluden a que no pueden firmar el convenio con Medio Rural por la carga económica que supone -la mayor aportación para pagar la cuadrilla la pone la Xunta, pero a los ayuntamientos, según indican, no les sale gratis-. «Nosotros lo estuvimos mirando y como no contamos con material del tipo desbrozadoras y cosas así nos salía muy caro. Tenemos a los bomberos de O Morrazo y a nuestra Protección Civil, que funciona con voluntarios», indicaba Marián Sanmartín desde Marín.

Publicado por: MontePituco | 25/08/2016

MELLORA DA PISTA AREALONGA-PITUCO

Diario, 25 agosto 2016

Luz verde para las mejoras del camino rural de Arealonga-Pituco

El proyecto aprobado por la Xunta de Goberno Local tiene un costo de 60.042,62 euros, que serán financiados por la Consellería de Medio Rural a través de fondos europeos


 

Faro, 25 agosto 2016

El gobierno local aprueba un plan de mejoras del camino rural entre Arealonga y Pituco

 

Publicado por: MontePituco | 24/08/2016

CASTIÑEIRAS: REFLEXIÓN POST-ECOFEIRA

Ecofeira en Castiñeiras

O Lago de Castiñeiras volveu encherse de xente este pasado domingo con motivo das actividades organizadas pola empresa Ekohuerta Eventos. Grupos de familias e de amigos ocupaban as mesas e os bancos de pedra para pasar o día de xantar e de merenda, gozando do bo tempo e do ambiente lúdico desta feira.

Malia o deterioro que presenta actualmente este entorno natural, coa acumulación de vexetación e os desperfectos nas instalacións, a afluencia de público permitía rememorar en parte a época de esplendor de Castiñeiras, nos anos 80, coa mítica Festa do Cazador na que se organizaban concursos de pesca infantís, exhibicións deportivas, sorteos, actuacións musicais -quen non lembra o xenuino John Balan aporreando unha porta vella e imitando as melodías dunha trompeta- e ata misa ao aire libre…

Ecofeira en Castiñeiras

Poderíase opinar se foi atinada a data de celebración da feira no calendario festivo da contorna, polo feito de cadrar coa Festa Corsaria en Marín ou coa derradeira xornada das Festas da Peregrina en Pontevedra; se esas coincidencias restaron asistencia (ou non) a esta convocatoria; se a información e a promoción que se fixo foi suficientemente intensa, extensa e eficaz para acadar o eco desexado.

Sobre o contido da ecofeira, pódese opinar se había moitos ou poucos postos; se os produtos que había á venda -artesanía creativa e complementos, plantas medicinais, decorativas e aromáticas, antigüidades, prendas de roupa, cervexas artesanais, queixos, chourizos e alimentos de granxa, artículos de cestería e de madeira…- eran os idóneos; se a ubicación da feira era axeitada ou se eran equitativos os criterios da organización para adxudicar as prazas aos vendedores que participaron; se o volume da música que saía dos amplificadores da discoteca móbil era o atinado ou se podía ser aínda máis enxordecedor; se o estilo e a calidade dos temas musicais que soaban era apropiado para un espazo aberto ou se as letras das cancións podían subir o nivel en machismo e vulgaridade.

Ecofeira en Castiñeiras

…O que non é opinable é o desastroso estado da lagoa; unha situación que se repite verán tras verán cando o sol apreta elevando os termómetros por riba dos 30 graos e cando as precipitacións diminúen drasticamente. Entre as filtracións que presenta o dique de contención, o fenómeno natural da evaporación da auga e a ausencia de chuvias, apenas queda un mísero ‘chupito’ de auga para que os patos poidan refrescarse, porque o resto da fauna -foránea e invasiva nunha meirande parte, entre carpas, cangrexos e outras especies exóticas- debeu facer as maletas, metaforicamente falando.

A Comunidade de Montes de San Xulián queixábase nos últimos días dos serios inconvintes que suporía a falta de auga en Castiñeiras no caso de sufrir un incendio forestal nas proximidades, pola imposibilidade para as motobombas e os helicópteros se abasteceran neste punto de captación que actualmente se atopa tan gravemente mermado.

Escased de auga no lago

Escased de auga no lago20160821_195933

Pódese opinar da proliferación de cartelería, paneis e sinais indicadores, cada un ‘de seu pai e de súa nai’ en termos de deseño gráfico, pola falla de homoxeneidade e de criterio dende o punto de vista da ausencia dunha imaxe corporativa unificada e coherente. Hainos rectangulares, cadrados, metálicos, de madeira…

Uns anuncian a posta en marcha da Fundación Lago de Castiñeiras-Cotorredondo, outros indican a senda dos muíños de Vilaboa, outros marcan o comezo da ruta das mámoas, ou advirten sobre a obriga de depositar o lixo nos contedores, ou avisan das prohibicións que rexen na parte do lago correspondente á Comunidade de Montes de Vilaboa…

Cando non é a propia Administración autonómica a que vén plantarnos diante do fuciño un enorme valado publicitario anunciando -casualmente, en época preelectoral- unha operación de “acondicionamento e mellora de infraestruturas” na que se preocupan de poñer ben visible o logo da Unión Europea para que ninguén desconfíe das ‘honrosas’ intencións de tan nobre fin…

Sinaléctica no Lago de Castiñeiras

Escased de auga no lago

Escased de auga no lago

Escased de auga no lago

Escased de auga no lago

Sinaléctica no Lago de Castiñeiras

Sinaléctica no Lago de Castiñeiras

Como tamén é opinable que na contorna do lago, no medio do bosque, estea abríndose unha tupida rede de sendas entre o arborado, feitas cun material moi compactado que mesmo debe conter algún produto endurecedor semellante ao cemento.

Porque poderíase opinar sobre a utilidade destes camiños e a súa hipotética función de -acaso- facer o paseo accesible a persoas que se desprazan, por exemplo, en cadeiras de rodas, ou procurar que sexa máis asequible para os anciáns con dificultades de mobilidade que non se manexan entre as raíces das árbores, a lama ou as irregularidades propias do terreo.

Aínda que tamén se podería opinar sobre a idoneidade (ou non) de levar a cabo actuacións que rematan convertendo un espazo natural -e que debería seguir sendo completamente natural- nunha deturpación, pola viciada práctica nalgúns concellos de levar a ‘civilización’ e a urbanización ata a mesmísima area da praia, ou a mesmísima pedra do río, ou o mesmísimo borde do acantilado…

Novas sendas... con cemento?

Novas sendas... con cemento?

Novas sendas... con cemento?

Rede de sendeiros interiores no recinto do lago

E mesmo debería ser opinable se un sendeiro pode chegar (ou non) ata un territorio tan sensible de Castiñeiras como é unha braña; o delicado ecosistema no que habitan especies de fauna e flora que deberían contar cun ‘plus’ de protección…

Novas sendas... ata a mesmísima zona de braña?

…E seguindo coa relación de aspectos opinables, por que non opinar tamén  sobre a época do ano -en pleno agosto, con alertas por vaga de calor e alto risco de incencios- na que se está levando a cabo o desbroce dos espazos arborados, coa eliminación de especies invasivas e pirófitas como as acacias.

Tarefas de desbroce

Pero o que non é en absoluto opinable, onde non cabe nin ápice de discusión, o que ninguén cun mínimo de sensibilidade e de sentido común pode negar é que a Mámoa do Rei se atopa nun estado de abandono atroz, despois de que investiran -ou máis ben se tiraran ao lixo, visto o visto- moitos cartos na súa recuperación.

Un dos principais activos na promoción turística da bisbarra do Morrazo e na provincia de Pontevedra, un dos polos de referencia do patrimonio histórico galego, un dos lugares de visita obrigada por parte de escolares, afeccionados á arqueoloxía ou visitantes en xeral, está literalmente cuberto de xestas, silvas e toxos. A imaxe é lamentable e provoca unha mestura de vergoña allea, indignación e mágoa.

O risco de incendio é máis que evidente, con tanta vexetación rodeando o xacemento. As posibilidades de que as lapas leven por diante este e outros túmulos da contorna son elevadas: a cista e a mámoa de Chan de Castiñeiras malamente se dan atopado entre a follaxe e o fento. 

Resulta inexplicable que a Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta consinta ter estes vestixios nestas condicións; que os concellos de Marín e de Vilaboa non tomen cartas no asunto para protexer estes bens, como corresponde por lei; que as comunidades de montes non poidan facer máis para garantir a súa conservación integrándoas na vocación multifuncional que debería ter o monte; que a sociedade non erga a voz contra este clamoroso caso de deixadez, abandono e desprezo pola identidade cultural e pola historia do pobo…

Non é opinable. Para algo que á vez é tan duradeiro no tempo -tanto como milleiros de anos- e tan efémero -tanto como que o lume pode destruílo de xeito irreversible en cuestión de minutos- esta situación é insostible e calquera actuación pola posta en valor do Lago de Castiñeiras pasa, ineludiblemente, polo mantemento do patrimonio. É unha cuestión de imaxe, de compromiso, de lóxica aplastante, de rigor legal, de aposta pola promoción turística e económica da zona…

Logo diso, todas as ecofeiras do mundo (e máis).

O lamentable estado da Mámoa do Rei

O lamentable estado da Mámoa do Rei

O lamentable estado da Mámoa do Rei

O lamentable estado da Mámoa do Rei

O lamentable estado da Mámoa do Rei

O lamentable estado da Mámoa do Rei

A Ruta das Mámoas de Castiñeiras, con vexetación de máis dun metro

 

 

Publicado por: MontePituco | 23/08/2016

NOVOS VERQUIDOS NA EP-0019

Se o pasado 27 de xullo DEFENDE O MONTE PITUCO presentaba no Concello de Marín unha solicitude para que se limpe a vexetación que invade as cunetas na estrada provincial Marín-Figueirido á altura dos lugares de A Bouza, O Caeiro e A Pena; se esa mesma petición houbo que reiterala este 16 de agosto ante a propia Deputación Provincial, como titular do vial; se nestes días son tamén veciños de San Xulián os que se queixan que nas propias beirarrúas -entre o cruce de San Pedro e o Muíño do Valado- as silvas sobrepasan as fincas para ocupar o espazo das baldosas; agora cómpre engadir unha nova eiva: a aparición de reiterados verquidos ilegais, localizados principalmente entre O Caeiro e a pista do Pituco.

Primeiro foron uns mobles vellos e destartalados que alguén tirou na arboreda a carón da estrada, na recta anterior ao cruce do Regueiriño. Nin sequera un panel metálico apelando a manter o recinto limpo pode frear a falta de conciencia social, a irresponsabilidade e o incivismo de quen ten a ‘caradura’ de vir chimpar ao monte uns residuos para os que xa existe un servizo municipal GRATUITO de recollida de enseres.

Verquido de enseres vellos na arboreda do Pituco

Verquido de enseres vellos na arboreda do Pituco

Cartel prohibindo o verquido de lixo na arboreda do Pituco

Uns días despois, a carón do contedor do lixo situado no lugar do Caeiro localizáronse seis garrafas que resultaron conter no seu interior restos de aceite de motor procedentes, case con toda probabilidade, dalgún taller. A propia veciñanza notificou este desagradable e sorprendente achado á Policía e unhas horas despois os bidóns foron recollidos.

O verquido máis recente atópase no lugar da Pena, a carón do acceso á Variante de Marín en sentido Bueu. Trátase de materiais de revestimento e sustancias aillantes, que por riba seguro que son pouco recomendables para a saúde e o medio ambiente, que poden ter a súa orixe nalgunha obra de reforma que se estea a facer nas proximidades.

Verquido de materiais de revestimento na Pena

Había tempo que non se producía unha sucesión de episodios deste calibre nesta parte de San Xulián. Contabamos con que o activismo da Asociación MONTE PITUCO denunciando todo tipo de agresións á natureza, ao patrimonio, á paisaxe e aos bens comúns da parroquia podía disuadir os maleantes, pero o atrevemento e a mala educación semellan non ter límites.

Só queda seguir erguendo a voz contra este tipo de accións reprobables; apelar sempre á colaboración veciñal para que denuncien se son testemuñas destas actitudes; solicitar a retirada dos residuos ás autoridades competentes e animar a que se investigue a orixe destas verteduras para sancionar duramente os autores, dándolle máxima difusión ás multas para que a súa trascendencia faga que alguén o pense dúas veces antes de encher o chimpín, o tractor ou a furgoneta para botar no monte o que corresponde depositar nun punto limpo ou a carón dun contedor previa notificación ao servizo de recollida. 

Diario, 23 agosto 2016

Es fundamental dar a conocer estos yacimientos a personas del entorno

El guía del Centro de Interpretación dos Petróglifos de Mogor destaca a importancia de que los vecinos conozcan los grabados, sepan cosas sobre su pasado y adquieran el compromiso de cuidarlos

 

Publicado por: MontePituco | 22/08/2016

POSTAIS ANTIGAS DE MARÍN DENDE PORNEDO E SETE CAMIÑOS

A través do grupo de Facebook Mogor Rías Baixas tivemos coñecemento dunha serie de postais antigas de Marín tomadas dende a contorna do miradoiro do Pornedo e de Sete Camiños. Tesouros gráficos que dan conta do aprecio que xa daquela había polas fermosas vistas da vila que se divisan dende este privilexiado enclave da nosa xeografía local: o ‘balcón da ría’.

Vista da ría dende o miradoiro do Pornedo, anos 60-70

Vista da ría e da illa de Tambo, probablemente tomada dende un lateral do miradoiro do Pornedo (anos 60-70)

Marín dende Sete Camiños

Marín dende Sete Camiños

Marín dende Sete Camiños, Ediciones Arribas Ref.1019

Ediciones Arribas(*), Zaragoza (Ref. 1019)

Marín dende Sete Camiños, Ediciones Arribas Ref.1015

Ediciones Arribas(*), Zaragoza (Ref. 1015)

Fotografía de Lucien Roisin dende o Pornedo

Fotografía de Roisin (**) dende o alto do Pornedo

(*) Durante a posguerra, Ediciones Arribas foi a imprenta especializada en tarxetas postais máis prestixiosa do momento. Esta editorial, xunto coa tamén zaragozana García Garrabella e a catalana Zercovich, reproduciron nese formato a maior parte das cidades e das vilas de España. Pola calidade das imaxes e pola elevada tirada destas publicacións, Zaragoza foi a capital desta industria gráfica.

(**) Lucien Roisin Besnard (París 1884-1943) exerceu como fotógrafo en Barcelona, onde se dedicou ao negocio das postais, non só como fotógrafo senón tamén como editor das imaxes tomadas por outros fotógrafos. Tralo seu pasamento, dous sobriños seus continuaron ata 1962 coa tenda, La Casa de la Postal, na Rambla de Santa Mónica. 

Publicado por: MontePituco | 20/08/2016

ECOFEIRA EN CASTIÑEIRAS

Ecofeira en Castiñeiras

Publicado por: MontePituco | 19/08/2016

MOSTEIRO DE ARMENTEIRA

Unha inesperada visita á comarca do Salnés lévanos ata o mosteiro de Armenteira, en Meis. Un recuncho  con historia, cultura e arquitectura que paga a pena coñecer. Mentres percorremos, unha, dúas, tres… veces o seu claustro, reparando nos detalles da pedra, acompáñanos a música e os cantos das relixiosas, que inician un momento de oración na capela.

Os textos que seguen sobre as orixes do recinto, as lendas e a estrutura do edificio teñen como fonte a web www.monasteriodearmenteira.es, onde se poden adquirir os produtos que elaboran -xabóns, bebidas, cerámica…- que tamén están a disposición dos visitantes na tenda do propio mosteiro.

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

En 1.162 aparece por primeira vez o nome do mosteiro nos documentos oficiais da Orde Cisterciense. Sempre foi un mosteiro modesto, cunha comunidade pouco numerosa. A desamortización obriga os monxes a abandonar o cenobio en 1837. A partir dese momento os edificios, agás a igrexa e a parte visible do claustro, vanse desmoroando. A partir de 1.961, Carlos Valle-Inclán -fillo do escritor- vai na procura do lugar que inspirou o seu pai “Aromas de Leyenda”, funda a asociación “Amigos de Armenteira” e pouco a pouco leva acabo gran parte da reconstrucción. Isto permite que un grupo de monxas procedentes do Mosteiro de Alloz, en Navarra, restaure a vida cisterciense.

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Ero, cabaleiro de Afonso VII, casado, non tiña fillos, o que era causa de dor para el e mais a súa dona. Por intercesión da Virxe María, pedíanlle a Deus un herdeiro. Unha noite os dous tiveron o mesmo soño: a Virxe aseguroulles que era vontade de Deus que tiveran moitos fillos espirituais. Decidiron fundar dous mosteiros. Ero solicitoulle monxes cistercienses a San Bernardo de Claraval, quen lle enviou catro. Pasado un tempo, Ero converteuse en abade. Un día atopábase sumido en dúbidas sobre o Alén. Inquedo, pasea fóra do mosteiro ata que escoita o canto dun paxariño. Cando o rechouchío remata e volve ao mosteiro, nada é igual. Pasaran douscentos anos!

Lenda repetida en numerosos mosteiros medievais, relatada na Cantiga 103 de Afonso X el Sabio

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Ao fondo da nave central, un rosetón de calados xeométricos florados  deixa penetrar o sol mortecino do poniente antes de que as sombras invadan o recinto á caída da noite. As igrexas cistercienses están orientadas ao oriente, na busca da primeira luz; coa súa planta lixeiramente elevada sobre o plano do mosteiro, agarda sempre pola chegada do sol nacente,

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

O actual claustro, comezado na segunda metade do século XVI, amosa na variedade das súas claves de bóveda, as diferentes épocas da súa construcción, que se prolonga durante máis dun século. A porta de acceso é o único que queda do primitivo claustro.

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

A entrada á capela é un evidente erro construtivo polo tipo de pedra pedra pulida empregada para facer as escaleiras e o marco da porta de acceso. Desentoan claramente no conxunto…

Mosteiro de Armenteira

A data 1777 está gravada sobre os arcos do claustro que dá á torre da igrexa. Aos dous lados contiguos figura o ano 1778, mentres que en fronte lese 1779.

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

Mosteiro de Armenteira

As palabras do escritor Gonzalo Torrente Ballester dan a benvida e tamén despiden os visitantes do mosteiro.

No acceso ao Mosteiro de Armenteira

 

Publicado por: MontePituco | 18/08/2016

NON MÁIS LUMES FORESTAIS: CONCENTRACIÓN EN PONTEVEDRA

Concentración en Pontevedra contra os incendios

Concentración en Pontevedra contra os incendios

Concentración en Pontevedra contra os incendios

Publicado por: MontePituco | 17/08/2016

CONCENTRACIÓN CONTRA OS INCENDIOS FORESTAIS

Non máis lumes

O fume dos incendios, sobre o Monte Pituco

Hai uns días eramos testemuñas de como o ceo se tinguía dunha intensa cor gris a causa das ducias de incendios forestais que se declaraban en Ponte Sampaio, O Vao, Soutomaior, Cotobade, Saiar, Salcedo… a lista de zonas afectadas é dramaticamente longa.

Cada verán vivimos co corazón encollido temendo que o lume chegue aos montes de San Xulián, tan necesitados de actuacións de limpeza, saneamento, ordenación. Un monte que, tanto nos matos privados como no terreo comunal, está masivamente eucaliptizado e onde as especies frondosas -carballos, castiñeiros, ameneiros…- son pequenos oasis no medio dun combustible tan perigoso.

Porque periga a biodiversidade, porque o patrimonio prehistórico tamén corre un serio perigo de sucumbir de forma irreparable se as lapas fan acto de presenza, porque o ‘balcón da ría’ pode deixar de ser un lugar idílico para converterse nun horrible chamizo, porque hai leis que se reformaron interesadamente para favorecer a especulación… hai moitos motivos para sensibilizarse, tomar conciencia e posicionarse a prol de políticas e sistemas de xestión que favorezan o coidado e a multifuncionalidade do monte, a prevención por riba da extinción, a sostibilidade.

A quen lle doa o monte, quen sufra polo dano atroz que está padecendo o medio ambiente, quen se solidarice cos milleiros de veciños e veciñas afectados pola cercanía dos lumes ás súas casas, quen se poña no lugar dos bombeiros e do persoal de extinción polas difíciles condicións nas que traballan, quen tema pola conservación de tantos xacementos ameazados, quen clame contra o abandono do que debería ser un dos motores da nosa economía a nivel forestal, turístico, cultural… poderá facelo na Praza da Peregrina este xoves 18 ás 20:30 horas, apoiando a concentración convocada pola Asociación pola Defensa da Ría de Pontevedra.

Publicado por: MontePituco | 16/08/2016

PLENO DE AGOSTO: LIMPEZA DE CUNETAS NAS ESTRADAS PROVINCIAIS

Curva da Pena, agosto de 2016

O perigoso estado que presenta a curva d’A Pena, agosto de 2016

A Asociación Monte Pituco vén de presentar unha instancia no Rexistro da Deputación de Pontevedra instando o Servizo de Mobilidade a que, con carácter urxente e prioritario, inclúa a estrada EP-0019 Marín-Figueirido no seu plan de desbroces e de limpezas viarias.

Desta maneira reitérase ante o organismo provincial -titular do vial- a solicitude que xa no mes de xullo se lle presentara ao Concello de Marín a través da Concellería do Rural e que, desafortunadamente, caeu en saco roto.

De feito, no pleno deste mes de agosto, a Corporación Municipal marinense aprobou por maioría unha moción do PP á que se adheriron o Psoe e a Marea -o Bng votou en contra!- instando a Deputación de Pontevedra a limpar e a desbrozar as estradas EP-1203 O Campo-Pardavila, a EP-1202 Seixo-Santomé, a EP-1201 Marín-Castro e a EP-0019 Marín-Figueirido.

O concelleiro Pablo Novas explicou que xa se cursaran “reitaradas peticións”, tanto verbais como por escrito e que, “nunha mañá, a présa e correndo”, as dúas primeiras xa foron adecentadas. “O Concello leva facendo traballos de desbroce en máis de 50 núcleos do rural de forma planificada e coordinada; que a Deputación faga o mesmo coas súas estradas”, engadiu.

Na súa réplica, o edil do Psoe Iván Pastoriza reprochoulle que “estas mociones no se hacían cuando gobernaba Louzán”. Claro que agora quen dirixe o Goberno provincial é a socialista Carmela Silva e estes tiróns de orellas, doen…

O certo é que cando Louzán gobernaba na Deputación , en máis dunha ocasión a Asociación Monte Pituco tamén tivo que lembrarlle ao Concello que a vexetación invadía as cunetas de San Xulián. Como tamén é certo que NUNCA houbo que agardar tanto a que as máquinas viñeran rozar os valados e que NUNCA houbo que elevar ao Pazo Provincial un escrito que en primeira instancia se depositaba no Rexistro Municipal.

De abraiante -que non brillante nin afortunada- foi a intervención da concelleira do Bng Lucía Santos, que tivo un inusitado protagonismo neste pleno ao capitalizar practicamente todas as intervencións do seu grupo en detrimento da super-omnipresente-xefa Pilar Blanco. Despois de lembrar que o seu grupo levaba meses pedindo que se limparan espazos de lecer como a Ponte de Neibó ou o paseo do Lameira, lembrou que o Goberno local só actuou en Mogor con posterioridade ao incendio que se rexistrou preto do depósito. Lucía Santos afirmou que a Deputación colabora “con todos os concellos por igual” e que “non era así” nos mandatos de Louzán.

…Que terá que ver o touciño coa velocidade! Os políticos deste Concello teñen o insano vicio de rifar entre eles -que se ti tal cousa por un lado, ti máis ca min por outro, este menos que o anterior, aqueloutro porque non se sabe que- e adoptar unha actitude revanchista cando, no fondo, a quen CASTIGAN co seu infantilismo e a súa estreitez de miras é á veciñanza.

É ben pouco edificante que a persoa que ocupe un cargo público revire os argumentos por interés partidista, e quede ‘tan ancha’ xustificando que vai votar en contra da moción do seu rival político para, de seguido, emprazar o concelleiro dese partido a trasladar a mesma moción ao Pleno da Deputación a través do seu grupo provincial.

Porque entre mocións de aquí e de acolá, as poboacións de Castro e de San Xulián levan MESES desprazándose por estradas sen beirarrúas e cunetas nas que non hai sitio para poñer os pés sen enredar coas silvas e cos fentos, xogando o físico con graves problemas de seguridade viaria porque non hai espazo para camiñar sen invadir o asfalto en treitos, onde por riba, moitos condutores circulan a unha velocidade que supera con creces os límites establecidos. Pouco debe moverse a xente do Bng de Marín polas estradas de Castro e de San Xulián para comprobalo en primeira persoa; do contrario, non se entenden ‘pataqueiradas’ como as do seu voto en contra de que a Corporación Local marinense lle solicite formalmente á Deputación que limpe un vial da súa competencia.

Que relevancia ten para os marinenses que a Deputación desbroce cunetas en Poio, Bueu ou Moaña -faltaría máis que non o fixese- se en Marín as ten a monte!

…Que se estire como fixo o grupo municipal do Psoe ofrecendo o seu voto favorable, que deixe na casa a bile, que se molle pola veciñanza, que non ten tempo nin culpa de vendettas políticas.

Pola súa parte, o concelleiro Xosé Manuel Dopazo cuestionou a eficacia dos desbroces realizados pola Concellería de Rural e queixouse de que os veciños quedaron “descontentos” polo labor que se lle contratou á empresa Emdesfor. En vez de externalizar o traballo a unha empresa privada, o edil da Marea amosouse partidario de que o Concello de Marín merque “un brazo articulado en boas condicións” para o tractor municipal. O que pode custar esa ferramenta -entre 15.000 e 25.000 euros- sairía máis rendible que pagarlle 11.000 euros a unha empresa por un traballo “que só dura un mes”, explicou.

Dopazo, que pediu información por escrito do parte de avarías do tractor do Concello, reclamou “máis sensibilidade” para o rural marinense, que “está abandonado”.

Nas segundas quendas de palabra, Pablo Novas xustificou que a empresa contrátase “puntualmente para a tempada de primavera”; Iván Pastoriza recriminoulle ao PP que “tenía el rural limpio porque la Deputación limpiaba lo que no le correspondía”; e Lucía Santos queixouse de non dispoñer do organigrama do Concello.

O concelleiro do Rural rematou lamentando o voto en contra do Bng e comparando en ton crítico o estado actual do rural marinense co tratamento que recibía durante o bipartito.

Pleno da Corporación de Marín, agosto 2016

Votación do PP, Psoe e Marea a favor da moción popular de instar a Deputación a que limpe os viais da súa competencia. O Bng votou EN CONTRA.

Unha das propostas dirixidas dende a Asociación MONTE PITUCO á Comunidade de Montes de San Xulián consiste na instalación de paneis informativos en puntos estratéxicos da parroquia e do casco urbán de Marín para sinalarlles aos condutores e ao público en xeral que dirección deben tomar para chegar ao acceso do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños situado na pista forestal do Monte Pituco.

Dúas posibles ubicacións para eses sinais poderían ser a Avenida de Ourense no cruce coa rúa República Arxentina para chegar ao Pituco cruzando A Laxe; e moi especialmente, no cruce da estrada de San Xulián coa pista que conduce ao Lago de Castiñeiras, a carón da Casa de Montes de San Xulián.

Cruce da Avda. de Ourense coa rúa República Arxentina

Cruce da estrada de San Xulián coa pista que sube ao Lago de Castiñeiras

De pouco serve que a Comunidade de Montes de San Xulián -como unha das entidades promotoras- se teña sumado ao esforzo de limpar os xacementos situados no seu ámbito territorial, de instalarlles paneis informativos, de participar na publicación duns folletos explicativos e na financiación dunha páxina web se, na práctica, o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños non se promociona adecuadamente. E para que a xente o visite hai que darlle facilidades para chegar ata el.

Do mesmo xeito que hai numerosos carteis con flechas marcando a ruta ao castro da Subidá ou aos petroglifos de Mogor, o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños é outro recurso de enorme interese cultural, turístico e educativo que merece estar á mesma altura a nivel divulgativo.

A Comunidade de Montes de San Xulián, como parte interesada na posta en marcha desta iniciativa pola presenza dos gravados rupestres de Pornedo, Sete Camiños, Pinal de Caeiro e do miradoiro do Pornedo, debería ser máis activa na difusión destes bens e do entorno no que se inscriben.

Sería oportuno que a Comunidade de Montes emprazara o Concello de Marín -a través das concellerías de Cultura e de Turismo- ou a Deputación de Pontevedra -no marco das competencias que lle correspondan- a implicarse e a colaborar no seu coñecemento por parte da poboación e dos visitantes que recibe a vila, incluíndo o Espazo Sete Camiños no programa de roteiros culturais, de visitas guiadas, na información dos folletos turísticos, nas páxinas web municipal e de Turismo Rías Baixas… empezando por autorizar a instalación dunha sinxela sinaléctica en rúas ou estradas dende as que se poida chegar doadamente ata a entrada ao Espazo dende o Monte Pituco. 

De momento, é outra asignatura pendente.

 

Publicado por: MontePituco | 03/08/2016

MUÍÑOS DO REGO DO LAMEIRA, EN SAN XULIÁN

Que San Xulián é a parroquia marinense con maior densidade de patrimonio arqueolóxico, xa se ten afirmado e reiterado nesta bitácora. Mais ten tamén patrimonio etnográfico vencellado aos regatos que sucan as ladeiras dos montes. 

Na entrada do Carballal atópase o primeiro muíño que bebe das augas do rego do Lameira. Dos catro que chegou a haber neste cauce fluvial é o único que foi restaurado e chegou a funcionar ata datas recentes, malia que o seu estado comeza a evidenciar o paso do tempo e a falla de mantemento, sobre todo nos desperfectos que se empezan a apreciar no tellado.

Nos seus vellos muros de pedra mesmo se poden apreciar gravados modernos cos característicos trazos de José Meijón.

Muíño do Valado

Muíño do Valado

Adentrándonos no Carballal chegamos ao inicio do roteiro do Lago de Castiñeiras, no que recentemente a Comunidade de Montes de San Xulián e o Concello de Marín acometeron tarefas de desbroce nas beiras do rego do Lameira.

Por desgraza, a actuación non abranguía a retirada de residuos que -como plásticos, recipientes e restos de obra- se ocultaban entre a vexetación. Ao desaparecer os fentos, as silvas e a herba, quedou a vista o lixo que, como nun inefable bucle sen fin, volverá quedar sepultado baixo as plantas cando volvan medrar, que á súa vez dentro de moitos meses se cortarán novamente para que afloren máis plásticos, máis recipientes e máis restos de obra dos que hai actualmente…

Muíño do Salgueiro

O muíño do Salgueiro é a seguinte edificación que, desafortunadamente, está en estado ruinoso, como os outros dous que se atopan a continuación.

Muíño do Salgueiro

Muíño do Salgueiro

Bordeando o rego do Lameira monte arriba atoparemos pequenas pozas, pequenos saltos de auga que se abren paso entre as rochas. Augas que semellan bastante limpas, á vista de pequenas crías de peixes que se agochan entre as pedras e libeliñas que voan na superficie, entre outros insectos. 

No que respecta á flora, sorprende a relativa abundancia de árbores autóctonas e de ribeira, como ameneiros, carballos e salgueiros. A presenza de acacias e eucaliptos non é tan intensa como na parte alta do regato, as especies invasoras están fortemente arraigadas no terreo. Entre as plantas, resaltan distintos tipos de fentos, dos cales os de maior tamaño e protagonismo é o fento real ou dentabrú.

Rego do Lameira

Rego do Lameira

Rego do Lameira

Rego do Lameira

Outra das grandes eivas que se observan neste treito do regato é a negativa influencia humana, o incivismo que se ceba nos espazos naturais sensibles e vulnerables. Refugallos de cemento e ladrillo, rodas, plásticos, fragmentos de materiais usados como revestimento, mangueiras… tamén o rego do Lameira ten sido o vertedoiro de xente que non respecta o medio ambiente.

Rego do Lameira

O muíño en peores condicións, con diferenza, é o denominado Fornaco, do que malamente se sosteñen unhas poucas pedras na base. 

Contan os veciños que ao quedar en desuso houbo xente que aproveitou o seu deterioro galopante para empezar a desmontar os muros apropiándose dos bloques graníticos, que se irían reutilizando nos arredores.

Unha vez máis, a falta de concienciación sobre o valor do patrimonio cultural, a desunión veciñal e a desidia colectiva están detrás de que este elemento etnográfico sexa practicamente irrecuperable. 

Muíño de Fornaco

Tamén é unha mágoa chegar ao muíño de Briasco e comprobar que nin das súas paredes, nin da súa canle, nin do seu teito quedan un bosquexo do que foron, malia que algúns elementos característicos dos muíños tradicionais seguen á vista.

Neste muíño destaca a beleza da contorna, o curso da auga que descende entre pedras de gran tamaño, e a ubicación do inmoble encaixado no desnivel do terreo. No seu tempo debeu ser un muíño moi xeitoso e con moita actividade, como testemuñan aínda os habitantes máis veteranos do lugar de Briasco.

Muíño de Briasco

Muíño de Briasco

Muíño de Briasco

Pero se ata este punto a presenza de especies invasoras era máis ben reducida, a partir de Briasco e monte arriba, desaparecen practicamente por completo as árbores autóctonas e as acacias gañan espazo. Preocupa que son exemplares de acacia de escaso porte e poucos anos, pero que en moi pouco tempo terán acadado unhas dimensións importantes e, o que é peor, irán desprazando e levando á súa desaparición os carballos, ameneiros e salgueiros da parte baixa do regato.

É aquí pois onde cómpre empezar a librar a batalla contra esta praga; unha tarefa na que a Comunidade de Montes de San Xulián, coa axuda das Administracións ás que acuda e que se poidan implicar, non se debería despistar porque o tempo que non se dedique a erradicar estas árbores tan invasoras é tempo que esas especies aproveitan para avanzar e seguir arrasando coa biodiversidade propia do regato.

Rego do Lameira

Rego do Lameira

Temos patrimonio arqueolóxico, temos patrimonio etnográfiuco, temos patrimonio natural e temos paisaxe. Por que non se valora, non se coida, non se mantén, non se promociona?

Vendo os muíños en ruínas e vendo o lixo no regato, un non pode menos que lembrarse de iniciativas tan encomiables e próximas a nós como a do colectivo ecoloxista Vaipolorío, cuxos integrantes levan máis dunha década traballando desinteresadamente na limpeza do río Gafos; ou da Comunidade de Montes de Salcedo, que implicou o Concello de Pontevedra, a veciñanza da parroquia e os propietarios na restauración dos muíños do Batán, creando un roteiro etnográfico que é unha auténtica marabilla.

Cando o Concello de Marín mira para outro lado e só se (pre)ocupa de ‘barrer’ para o casco urbán e deixar desatendidas as necesidades do rural, deixando que o patrimonio das parroquias se deteriore e esmoreza ata extremos irreversibles…

Cando a Comunidade de Montes semella (pre)ocuparse só das convocatorias de subvencións que publica o Diario Oficial de Galicia, cubrir papeis e agardar a que mamá-Xunta solte unhas calderillas para cortar madeira, ou para arranxar pistas e camiños…

Cómpre espertar, veciños e veciñas, tomar a iniciativa, non resignarse vendo como os que teñen as competencias políticas/administrativas e os medios económicos se (pre)ocupan doutros mesteres que non teñen nada que ver co que consideran “menudencias”: o patrimonio, a cultura, a transmisión da memoria, a educación.

Dinamizan o emprego, redundan na cohesión veciñal, proxectan o prestixio dunha sociedade, atraen visitantes que xeran riqueza económica… son beneficios evidentes e sobradamente probados a través doutras experiencias semellantes que se levaron a cabo nos arredores.

Estes obxectivos recóllense nas liñas de axudas de moitos programas europeos; tamén encaixarían perfectamente na axenda de traballo de mancomunidades de concellos ás que pertence Marín como Terras de Pontevedra… A que agardan organismos como o Concello de Marín e/ou a Comunidade de Montes para valorar este tipo de propostas que lle dean vitalidade a esta parroquia? 

Vista de Marín desde Briasco

 

Silla e petroglifos de Champás.

[Silla de Champás]

Hai petroglifos dos que -como os de Pornedo, Sete Camiños e Pinal de Caeiro- se ten a certeza que están situados en terreo da Comunidade de Montes de San Xulián de Marín. Pero no caso doutros xacementos arqueolóxicos situados na parroquia, como os distintos grupos dos conxuntos rupestres de Champás e da Carrasca, non se ten a mesma certeza e pode que algún deles estea nalgunha cachada ou mato de propiedade particular. 

Entre as peticións remitidas á Comunidade de Montes, figuraba pois a localización dos propietarios desas parcelas susceptibles de aloxar gravados rupestres catalogados para negociar con eles a permuta deses terreos, a cesión dos mesmos á Comunidade de Montes ou a posibilidade de outorgar dereitos de acceso que posibiliten acceder a elas para adecentar os xacementos ou visitalos con garantías e sen as ‘trabas’ que supoñen atravesar un terreo privado.

Nese sentido, algunha xestión co Catastro podía abrir o camiño para dispoñer da información necesaria, ou ben recorrer ao contacto directo coa veciñanza. Tamén podía resultar de axuda que a Comunidade de Montes estivera en contacto coa Asociación de Propietarios de Monte Privado do Morrazo, que tamén vai tendo representación en Marín e na propia parroquia de San Xulián.

Atopar os donos/as dos matos nos que poida estar situado algún xacementos de interese sería o primeiro paso para que a Comunidade de Montes de San Xulián poida dar cumprimento ao seu compromiso de poñer en valor os conxuntos rupestres da Carrasca e de Champás para enlazar o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños co Lago de Castiñeiras a través destes petroglifos.

Estas actuacións, en coordinación cos responsables de Patrimonio, requerirían a eliminación de determinado arborado que está afectando negativamente á integridade e conservación dos xacementos, desprazando e fracturando as laxes nas que se atopan os gravados prehistóricos a medida que as raíces van medrando.

Petroglifos da Carrasca, en San Xulián (Marín).

[A Carrasca]

Publicado por: MontePituco | 01/08/2016

NO MONTE DE COUSO (GONDOMAR) CULTIVAN FRAMBOESAS

Faro de Vigo

Foto: Faro de Vigo

[Foto: Marta G. Brea, Faro de Vigo]

Couso comercializa su primera cosecha de frutos del bosque a 13,3 euros el kilo

Los comuneros esperan obtener 6.000 euros de facturación este año con la venta de media tonelada y cuadruplicar los ingresos en cinco años, con la plantación a pleno rendimiento

Neli Pillado. Gondomar, 31.07.2016

Las primeras frambuesas frescas cultivadas en la comarca miñorana pueden adquirirse ya en negocios de alimentación de la zona. La pionera plantación de frutos del bosque de la comunidad de montes de la parroquia gondomareña de Couso empieza a producir y, tras iniciar la cosecha este mismo mes, la entidad ha distribuido setenta cajitas de 150 gramos a 2 euros cada una. Vende el kilo a 13,3 euros.

A este ritmo de recolección y demanda, los comuneros esperan lograr una facturación de 6.000 euros este año, con la comercialización de un total de 450 kilos aproximadamente. Unos ingresos que prevén multiplicar por cuatro hasta alcanzar los 24.000 euros en 2021, según las previsiones de su presidente, Xosé Antón Araúxo, también concejal de Comercio, Turismo y Participación Cidadá de Gondomar. Así lo calcula un estudio económico previo a la puesta en marcha de la plantación el año pasado en un terreno de 16.000 metros cuadrados con una inversión inicial de 80.0000 euros. Dicho informe fija en un lustro el techo de rendimiento de las plantas y sitúa los beneficios de la producción por encima de la tradicional venta de madera.

Multifuncionalidad del monte

Y es que esta plantación, al igual que la de setas shiitake que desarrolla la misma comunidad de montes con grandes expectativas de negocio , pretende avanzar en la “muntifuncionalidade” del monte, en diversificar su actividad de forma sostenible para convertirlo en fuente de ingresos y empleo.

Los cuatro trabajadores contratados por la sociedad mancomunada se encargan del cultivo, que incluye frambuesas, arándanos y grosellas. La recolección se centra por el momento en las primeras, más abundantes y maduras que las otras dos variedades, que han sufrido la voracidad de los pájaros en mayor medida, explica Araúxo, que apuesta por la plantación ecológica, sin pesticidas ni tratamientos químicos de ninguna clase.

Las tareas de recolección se prolongarán al menos hasta octubre. El proceso lo marcará la fructificación y maduración progresiva de las frutillas, así que los comuneros prevén cubrir los pedidos hasta el otoño.

Experiencia

Se trata de una primera cosecha casi de ensayo. “Temos moito que aprender aínda para acadar a rendabilidade desexada. Hai que mellorar a técnica de acolchado para frear o crecemento da herba, buscar fórmulas para evitar que os paxaros acaben coa froita e novas vías de comercialización. Pero estamos satisfeitos co resultado. Hai froito e, coa experiencia, iremos mellorando a producción”, apunta Araúxo.

Por el momento, la explotación se destina únicamente a la venta en fresco, pero no se descarta aportar valor añadido al producto y elaborar derivados como mermeladas o licores para incrementar las posibilidades de incrementar los beneficios y crear puestos de trabajo.

 

Publicado por: MontePituco | 31/07/2016

CRÍAN PORCO CELTA NOS MONTES DE BELUSO

Faro de Vigo

A Landra, Porcos Celtas: foto do seu facebook

[Foto do Facebook de A Landra]

El porco celta renace en los montes de Beluso

Dos jóvenes de Bueu ponen en marcha A Landra, una explotación para la cría de esta especie

David García. Bueu, 31.07.2016

La crisis económica y el desempleo provocaron que muchas personas echasen la vista atrás, a oficios y trabajos relacionados con el aprovechamiento de los recursos naturales. Es el caso de dos jóvenes de Bueu, que hace poco acaban de poner en marcha A Landra, que es la primera explotación de porco celta de la zona. Ya están criando los primeros animales, algunos de ellos ya están apalabrados para vender, y ven el futuro con ilusión.

Los montes de Beluso tienen unos nuevos habitantes. Al frente está Manuela, que vive acompañada de su extensa prole formada por cuatro hijos y otras tantas hijas. También estáFento, que en pocos meses está llamado a ser elpater familias, y a todos ellos no les pierde de vista Oso, un enorme mastín. Porque Manuela, su prole y Fento son ejemplares de porco celta y viven en un entorno de algo más de una hectárea, en la primera explotación de estas características de la comarca de O Morrazo.

Sus impulsores son José Manuel Vilas Otero y José Adolfo Garrido Entenza, dos jóvenes de Bueu que hace algo más de un año se hallaban en el paro y buscaron una salida laboral en el monte y en los animales. “A los dos nos gustan mucho los animales y pensamos en montar una explotación. Le dimos muchas vueltas a si trabajar con cerdos, cabras u otras especies. Después de estar en la feria de Silleda y de probar la carne del cerdo celta nos decidimos por él”, explican ambos a pie de monte, muy cerca de Lagos. El proceso hasta llegar aquí y poner en marcha A Landra, que es el nombre de la explotación, ha sido de todo menos sencillo. Y tan largo que durante este tiempo incluso han encontrado trabajo en otros ámbitos, aunque los compatibilizan con su piara de porco celta.

El principal problema fue el de encontrar los terrenos necesarios. Estos animales necesitan amplios espacios para moverse, con verde y agua cerca y por tanto no valen los montes de difícil acceso y llenos de roca. Al final tuvieron un doble golpe de suerte. Muy cerca de una pequeña finca de la familia de uno de ellos había una hectárea de terreno a monte y otra parcela de 500 metros cuadrados de los comuneros de Beluso, con un pequeño cobertizo y un lago. “Después de muchas llamadas localizamos a los dueños del terreno, la familia Puig Bosch, y nos lo dejaron trabajar sin cobrarnos con la condición de mantenerlo limpio”, explican agradecidos. Con los comuneros de Beluso consiguieron un acuerdo similar. La asamblea aprobó por unanimidad en enero cederles la parcela durante un periodo de tres años sin cobrarles ningún alquiler. Si pasado ese tiempo A Landra sigue adelante y da beneficios se renegociarían las condiciones.

El permiso con el que cuentan es el de explotación familiar reducida, que implica un máximo de cinco hembras, un berrón o semental y 25 cebos o ejemplares de cría. La actividad empezó hace pocos meses, con la compra de Manuela, una hembra que ya estaba preñada y que ya dio a luz a ocho crías, y con Fento, por ahora un pequeño macho que en aproximadamente un año se convertirá en el berrón. La amplitud de espacio que necesitan estos animales tiene su razón de ser porque a diferencia del cerdo blanco esta especie no puede permanecer encerrada en un alpendre. “No pueden estar en una corte porque cogerían mucha grasa. Necesitan espacio para moverse y correr. De esa manera no acumulan la grasa, que se filtra a través de la carne, que al final es muy blanda y tiene un sabor y una sustancia especial”, explican José Manuel Vilas y José Adolfo Cortizo. Esa carne también tiene un intenso color rojizo y al gusto se parece incluso a la de ternera. “Es muy sabrosa y blandita. La gente se sorprende cuando la prueba. De las crías que tenemos hay seis que ya están apalabradas para vender”, cuentan.

El proceso de cría es bastante largo, superior a un año y es muy similar al del cerdo ibérico. Una de las grandes ventajas es que estos animales, al igual que las cabras y ovejas, contribuyen a mantener limpio el monte. Por esa razón en la explotación tienen pensado establecer zonas rotatorias para que la piara se vaya moviendo a medida que “limpie” el terreno y dejarle tiempo para su regeneración. Entre los contras destaca su largo proceso de crianza y el carácter un tanto sibarita del porco celta, al que no se alimenta con piensos. “La alimentación está compuesta por verdura, hierba, pulpa de remolacha y todo tipo de frutas. De todo menos pienso”, reconocen los promotores de A Landra, que se turnan varias veces a lo largo del día para acudir a darles de comer. “En cuanto les das algo, a los cinco minutos ya no queda prácticamente nada”, cuentan para ilustrar el voraz apetito de estos animales. Calculan que estos porcos celtas necesitan al menos 14 meses para alcanzar un peso de unos 100 kilos y que la carne no puede venderse a menos de 5 euros/kilo para que la explotación sea rentable.

“Por ahora estamos empezando. Seis de las crías actuales ya están apalabradas y las otras dos nos las vamos a quedar para poder continuar creciendo. Nosotros tenemos mucha ilusión de que esto funcione”, concluyen.

Publicado por: MontePituco | 30/07/2016

ASOCIACIÓN APROFAUNA

La Voz, 18 xaneiro 2016

Impulsan la creación en Meis de un centro de recuperación de la fauna

Los promotores ya disponen de una parcela de 15.300 metros cuadrados y prevén construir un hospital veterinario

“Tras el anuncio de la Consellería de Medio Ambiente de trasladar el centro de recuperación de la fauna silvestre del Lago de Castiñeiras a Cotobade, una asociación de reciente constitución, Aprofauna, ha decidido impulsar la creación de un centro de similares características en el lugar de Caticovas, en Meis”.

La Voz, 19 xaneiro 2016

El Seprona investiga la muerte de un disparo de un ratonero en el coto de pesca del río Loira

Ambientalistas alertan de que algunos cazadores consideran a las rapaces como competidores

Tras apuntar que cualquier cazador distingue sin problemas una rapaz de aquellas especies que sí puede cazar, señalaron que en la comunidad autónoma únicamente está permitido cazar una serie de especies muy concretas, caso de la perdiz roja, el faisán común, la torcaz, la paloma zurita o la codorniz. «Nunca un ave rapaz, que están protegidas por la normativa», explicaron (desde Aprofauna).

 

Publicado por: MontePituco | 30/07/2016

A APDR SOBRE O ‘PACTO AMBIENTAL’ DE ENCE E A XUNTAA

A Asociación pola Defensa da Ría (APDR) de Pontevedra vén de emitir un comunicado -asinado polo presidente da entidade ecoloxista, Antón Masa- pronunciándose sobre o “pacto ambiental” subscrito entre a Xunta de Galicia e a empresa ENCE.

PACTO AMBIENTAL OU CONIVENCIA INSTITUCIONAL?

Recollen os medios de comunicación a sinatura dun novo “pacto ambiental” entre ENCE e a Xunta de Galicia, un pacto que -en palabras do “consejero delegado” de ENCE, Sr. Colmenares- vai supór unha inversión duns 200 millóns de euros en 60 anos: 180 deles destinados a actuacións sociais, 15 á “nova depuradora” de Os Praceres, e 5 para arranxar o Pazo de Lourizán.

Sorprende, en primeiro lugar, que se fale de “pacto ambiental”, xa que se algo evidencia este pacto é a inexistencia de esixencias de control de vertidos e emisións atmosféricas á empresa; un aspecto que a Xunta de Galicia tiña que ter posto sobre a mesa.

Trátase, en realidade, dun acto propagandístico de ENCE que persigue xustificar a súa permanencia en Lourizán máis aló do 2018 e que conta coa complicidade submisa do Goberno galego, que comparte coa fábrica intereses económicos e familiares. Só faltaba na foto a Subdirectora Xeral de Coordinación Ambiental da Consellería de Medio Ambiente!

( TAMBIEN AGN )) (( POSIBLE TEMA DEL DIA )) EDIFICIO XUNTA. CAMPOLONGO. A conselleira de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Beatriz Mato, xunto ao vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, asinará co conselleiro delegado de Ence, Ignacio de Colmenares y Brunet, o convenio de colaboración no que se recollen os compromisos do Pacto Ambiental entre a Xunta de Galicia e Ence. O delegado territorial da Xunta en Pontevedra, José Manuel Cores Tourís, asistirá á sinatura. Na sala de conferencias da Delegación Territorial da Xunta (rúa Fernández Ladreda, 43, baixo andar)

O delegado territorial da Xunta en Pontevedra, Xosé Manuel Cores Tourís, a conselleira de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Beatriz Mato, o vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, o conselleiro delegado de Ence, Ignacio de Colmenares y Brunet, e o director da fábrica de Ence en Pontevedra, Antonio Casal, na sinatura do convenio de colaboración no que se recollen os compromisos do “Pacto ambiental” entre a Xunta de Galicia e Ence. [Foto, Xunta de Galicia]

E resulta insultante que a Xunta de Galicia acepte, a cambio de mirar para outro lado no que fai aos incumprimentos ambientais de ENCE, a participación da empresa nas obras da depuradora e na reparación do Pazo de Lourizán, unhas actuacións que tería que asumir a Administración. ENCE -en todo caso- tería que investir na súa depuradora para acadar os niveis esixidos na lexislación en materia de vertidos e, se quere ter un centro de investigación forestal, que non sexa a costa do erario público. Na práctica, ENCE vaise facer co control do Pazo de Lourizán, un edificio singular e patrimonio público, por unha cantidade económica que semella ridícula.

Falan tamén doutro “compromiso”, de 30 millóns, encamiñado -segundo ENCE- a mellorar a eficiencia do complexo industrial: construcción e posta en marcha dunha nova central de biomasa e tres novos centros de bioenerxía en distintos puntos da comunidade autónoma; é dicir, a aumentar a contaminación en Lourizán e a afondar no proceso de degradación dos montes galegos. E de novo coa conivencia interesada da Xunta de Galicia!

De acordo co Sr. Colmenares, van conseguir unha fábrica que “no huela, que no tenga vapor, que no suelte agua al mar y que no haga ruído”. Unha fábrica “disimulada, que no se verá; invisible a la población y comprometida con los vecinos”, palabras que soan a vello en boca de ENCE. Lembran que xa no ano 1967, ENCE tiña resolto o problema dos cheiros? que tiña deixado de cheirar e acadado o “olor cero”? E non o resolveu só no 1967, senón que repetiu o seu logro no ano 1992, no 2004, no 2010… Xa abonda, Sr. Colmenares! Se realmente quere levar adiante estas promesas, non ten máis que parar de forma definitiva a actividade industrial en Lourizán! Ese e non outro é o verdadeiro compromiso cos veciños!

Afirma, sen ningún rubor, que “tienen que devolverle a la ciudad parte de lo que la ciudad le está dando, y a los vecinos parte de lo que nos han dado”. Trabúcase! ENCE ten que devolverlle á comarca de Pontevedra todo o que lle ten roubado: o mellor banco marisqueiro da Ría, as praias urbanas de Pontevedra, o futuro roubado a Lourizán, a calidade das augas da Ría e do ar, a saúde e a calidade de vida da cidadanía, a nosa economía estragada pola destrución dos sectores produtivos,…; ENCE ten que devolverlle a Galiza os seus montes, o seu futuro baseado na explotación racional do marisqueo, da pesca de baixura e das inmensas posibilidades dun monte diverso e libre de eucaliptos e incendios forestais.

Pero ENCE prefire optar pola compra de vontades, de estómagos agradecidos, e dividir á poboación ofertando migallas entre os colectivos sociais; sabe das necesidades económicas do tecido social e da falta de axudas oficiais. E a Xunta de Galicia, que debería atender estas necesidades, prefire tirar beneficio político e económico prestando o seu apoio a este xeito de actuar.

Público asistente á sinatura do pacto ambiental entre a Xunta e Ence

Na APDR podemos entender os motivos que levan aos escasos colectivos sociais presentes no acto da sinatura do amentado “pacto ambiental” a amparar a política propagandística de ENCE, pero animámolos a que recapaciten e non acepten a súa chantaxe; animámolos a manter a súa independencia e a esixir das Administracións públicas o que por xustiza lles corresponde para poder seguir desenvolvendo a súa desinteresada labor social.

Outra posición non fai máis que afondar na división social hoxe existente na cidadanía da comarca e, ao tempo, no desprestixio dos seus colectivos entre boa parte desa cidadanía que aspira, lexitimamente, a recuperar a Ría para o que é a súa vocación natural.

Publicado por: MontePituco | 27/07/2016

(FALTA DE) LIMPEZA E SEGURIDADE VIAL NA ESTRADA DE SAN XULIÁN

Neste 27 de xullo a ASOCIACIÓN MONTE PITUCO presentou un escrito no Rexistro Municipal do Concello de Marín con dúas peticións dirixidas á alcaldesa, María Ramallo, e ao concelleiro de Medio Rural, Pablo Novas: 

-Que o Goberno local re-programe o seu plan de limpezas viais e desbroces no ámbito rural e inclúa a estrada de San Xulián, especialmente o treito entre A Bouza e O Caeiro, entre as accións prioritarias. Que se antepoñan as necesidades da poboación ao calendario de traballo marcado, en tanto a vexetación non vai de deixar de medrar nas cunetas mentres non chegue o turno de que a brigada de operarios acuda a esta parroquia.

-Se o Goberno local entende que a limpeza, o desbroce da beiravía e o mantemento nesta PO-0019 é competencia directa da Deputación de Pontevedra, como titular desta estrada, emplazamos o Concello de Marín a que lle traslade con urxencia esta demanda á Administración Provincial, ou que os dous organismos públicos se coordinen para actuar conxuntamente.

A solicitude vai acompañada cunha escolma das imaxes que seguen a continuación e que ilustran certeiramente os argumentos nos que se apoia a petición dirixida ao Concello.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Como se pode observar, a vexetación invade as cunetas, chegando nalgúns puntos a cubrir os sinais coa denominación dos lugares.

A liña branca da sinalización horizontal, xa bastante desdebuxada polo deterioro do vial, está practicamente oculta pola herba e polo fento. Pero hai outras plantas que, como as silvas e as acacias, ambas con pinchos e con espiñas, fan que transitar por este lugar sexa un suplicio e un verdadeiro risco para a integridade das persoas, que carecemos de beirarrúas nas que movernos con máis comodidade e seguridade.

Os habitantes desta contorna son, maioritariamente, persoas de idade avanzada, con menos reflexos e menos axilidade que a xente moza para -como peóns- poder anticiparse e reaccionar axeitadamente ante calquera posible incidencia.

 

Por riba, trátase dun trazaso no que os condutores, de forma sistemática, incumpren os límites de velocidade e conducen, non só moi rápido, senón que toman as curvas invadindo o carril de circulación contrario, ante a ausencia de medidas de “calmado do tráfico”.

Dende a ASOCIACIÓN MONTE PITUCO confiamos na receptividade e na comprensión dos responsables locais.

Non se precisou na instancia presentada pero, naturalmente, a acción de limpeza solicitada refírese á que conleva exclusivamente o uso de medios mecánicos e humanos; en absoluto nada que teña que ver con produtos químicos como glifosato. Trátase dunha zona na que abundan os mananciais naturais que abastecen as vivendas da zona, polos seus regos condúcense as augas que baixan dende o monte cara ás leiras, e o uso de herbicidas sería moi perigoso para a saúde das persoas e afectaría de xeito grave ao medio natural.

Desbroce arredor do conxunto rupestre do Pornedo.

[Aspecto do xacemento en maio de 2015, trala limpeza realizada previa á instalación da sinalización do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños]

Acondicionamento das sendas para o roteiro do 9 de xullo polos montes de San Xulián.

Conxunto rupestre do Pornedo nº1

[Aspecto do conxunto rupestre do Pornedo en xullo de 2016, apreciándose a alta densidade de fento de grande altura no camiño de acceso aos petroglifos]

Pasou máis dun ano dende que se limpou a vexetación -por primeira e única vez, que nos conste- na contorna do conxunto rupestre do Pornedo. A estas alturas de 2016, o xacemento volve estar parcialmente rodeado de fento, dificultando que estes valiosos petroglifos se poidan visitar en plenas condicións ao modificar a excesiva altura das plantas a incidencia da luz do sol na laxe situada a rente do chan, un detalle de grande importancia para a óptima visibilidade dos gravados rupestres, máis aínda no momento do solpor ou do amencer.

Pero a principal causa de preocupación polo exceso de vexetación arredor dos petroglifos é que un incendio forestal poida acabar con eles de xeito irreversible; de aí que un labor preventivo contra o lume sexa fundamental, para o que cómpre, de xeito ineludible, retirar a materia combustible no ámbito dos xacementos.

Dende DEFENDE O MONTE PITUCO, unha das solicitudes dirixidas recentemente á Comunidade de Montes de San Xulián é a limpeza deste conxunto rupestre, extensible aos petroglifos de Pinal de Caeiro e de Sete Camiños.

Para evitar riscos na integridade das rochas, e tendo en conta que nos tres casos se trata dun traballo físico moderado e moi asequible, xa que non conleva un esforzo desmesurado e dende o punto de vista económico sería moi barato, abondaría con empregar ferramentas manuais. Non estaría de máis, dende logo, a supervisión dun arqueólogo/a que dirixira os traballos en plenas condicións de seguridade para a preservación dos gravados.

Acondicionamento das sendas para o roteiro do 9 de xullo polos montes de San Xulián.

[Toxo rodeando os petroglifos de Sete Camiños, xullo de 2016]

Vial de servizo da Variante, diante do conxunto rupestre de Pinal de Caeiro.

[A vexetación cubre o soporte do panel informativo do conxunto rupestre de Pinal de Caeiro, xullo de 2016]

 

 

 

Publicado por: MontePituco | 22/07/2016

INCENDIO FORESTAL EN PENIZAS

Incendio en Penizas, Marín

Eran arredor das 10 da noite cando unha columna de fume nos chamaba a atención dende Bueu. Estaba ardendo o Monte Penizas, en Marín.

Terrible combinación, buscada a mantenta polo autor ou autores deste atentado, no caso de que se demostre que foi -como case todos- provocado: dunha banda, o vento que sopraba a esas horas; por outra parte, a cercanía da noite, que impediría a actuación de medios aéreos se as cousas pintasen mal. Sen dúbida, o/s pirómano/s buscan facer o maior dano posible e non poñerllo nada fácil aos efectivos de extinción de incendios.

Afortunadamente para a xente de ben e por desgraza para o autor/a deste delicto, o lume quedou controlado nun espazo de tempo relativamente razoable, mais haberá que estar atentos á avaliación dos danos.

Este 22 de xullo queda sinalado como a data na que Marín quedou marcado pola zarpa voraz das lapas, pola intención criminal dos inimigos da natureza, do medio ambiente, e de Galicia enteira.

Aínda que o Concello de Marín non ten amosado demasiado interese pola posta en marcha do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños, máis aló de ter programado unha única ruta de sendeirismo (que a piques estivo de non chegar a celebrarse se non fose pola ‘presión’ realizada para que se levase a cabo), a Comunidade de Montes de San Xulián ten a responsabilidade e a obriga -cando menos, ‘moral’- de velar polo óptimo estado de conservación da parte que lle toca nesta iniciativa que abrangue tamén as Comunidades de Montes de Salcedo e de Lourizán. 

Proba de que a creación do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños –inaugurado o 7 de xuño de 2015– moléstalle e resúltalle incómoda a certas persoas e/ou entidades con intereses especulativos vencellados ao polígono industrial proxectado no Monte Pituco, é o elevado número de agresións ao ‘mobiliario’ que se instalou para marcar o roteiro, aló polos meses de marzo e abril de 2015. Varios postes sinalizadores do itinerario da ruta foron roubados e o panel informativo dos petroglifos de Pinal de Caeiro foi agredido.

Son accións propias de xente canalla, covarde e que non lle quere ao monte, nin á parroquia, nin ao Concello. Calquera veciño/a de ben estaría orgulloso de poder presumir dun patrimonio histórico tan valioso, de que persoas doutras localidades visitaran San Xulián para coñecer a riqueza destes xacementos, a biodiversidade e a paisaxe do ‘balcón da ría’. Pola contra, a carraxe, o auto-odio, a envexa e a ignorancia son as lacras que motivan estas sabotaxes.

Por riba, son agresións inútiles, porque o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños conta co apoio de moitos colectivos ambientais e culturais, e coa defensa acérrima da Asociación MONTE PITUCO, que continuará contra vento e marea organizando andainas, difundindo información, promocionando o seu coñecemento aos catro puntos cardinais e denunciando as alertando das deficiencias que poidan xurdir.

DEFENDE O MONTE PITUCO, que formou parte da Comisión Técnica do proxecto dende a súa presentación pública en abril de 2010, vén de incluír no paquete de medidas presentadas ante a directiva da Comunidade de Montes de San Xulián unha solicitude para que se repoña a sinaléctica que falta. Se acaso con materiais cun custe máis asequible, ou mesmo racionalizando o número de postes, que nalgún punto mesmo resultaba excesivo, pero animando a Comunidade a que non caia na inercia de deixar esmorecer o Espazo Sete Camiños para satisfacción dos detractores desta acción de posta en valor social, cultural e ambiental do noso monte veciñal.

Sinalización do Espazo Sete Camiños.

Sinalización do Espazo Sete Camiños.

O mesmo poste, con dous puntos de vista. Estaba situado no cruce da pista forestal do Pituco co sendeiro que conduce ao túnel da Variante. DESAPARECIDO.

20150503_174526

Poste a carón dos depósitos da traída de augas do lugar do Caeiro, a escasa distancia do túnel da Variante. Había outro poste a poucos metros do propio túnel. AMBOS DESAPARECIDOS.

Sinalización do Espazo Sete Camiños.

Poste que estaba situado na saída do túnel da Variante, a carón das vivendas do lugar de Caeiro e da pista de servizo que conduce aos petroglifos de Pinal de Caeiro. DESAPARECIDO.

Panel informativo nos petroglifos de Pinal de Caeiro.

Agresión ao panel informativo dos petroglifos de Pinal de Caeiro.

O panel informativo dos petroglifos de Pinal de Caeiro, a carón da pista de servizo da Variante, foi agredido durante o tempo que duraron as obras de instalación da rede de abastecemento de auga de Acuaes. A superficie adhesiva que contiña a información do xacemento foi ARRINCADA do soporte metálico.

Sinaléctica nos gravados de José Meijón.

Poste que marca a ubicación duns gravados modernos de José Meijón, preto do conxunto rupestre do Pornedo. DESAPARECIDO.

Sinalización sustraída do Espazo Sete Camiños

Poste que marca a ubicación do surtidor de auga coñecido polo topónimo tradicional de Fonte das Pulgas, entre O Pornedo e Sete Camiños, na beira da pista forestal do Pituco. DESAPARECIDO.

 

Queremos ir debullando, detallando e argumentando cada unha das doce propostas que se lle presentaron por escrito á directiva da Comunidade de Montes de San Xulián para que valoren implementalas no menor prazo de tempo posible. Máis aló do custe que poidan supoñer, que en todo caso sería bastante asequibles para unha Comunidade do tamaño de San Xulián, cos recursos que ten e co canon que percibe anualmente do Ministerio de Defensa pola cesión de terreos á Brilat; o importante destas peticións é a repercusión positiva que teñen a nivel social, ambiental e cultural.

Entre as de menor cuantía económica cabe destacar a reposición do panel informativo que prohibe a circulación de vehículos motorizados no sendeiro que conduce ao conxunto rupestre e ao miradoiro do Pornedo; unha zona na que a veciñanza puido recuperar por fin os usos agrogandeiros tradicionais -recollida de estrume e madeira- que se deixaran de practicar dende que este terreo fora tomado e monopolizado por motoristas e condutores de quads que converteran esta ladeira nun circuíto ilegal.

Afortunadamente -con esforzo e superando algún que outro conflicto- esa actividade foi erradicada e o val do Pornedo, xa coa súa capa vexetal recuperada, volve recibir os tractores e os chimpíns dos habitantes da contorna, que son a excepción á norma que rexeita o tránsito de vehículos mecanizados, para facilitarlles así o transporte das materias primas colleitadas: fento, toxo, herba…

Sen embargo, dende hai uns meses -xa demasiados, por desgraza- ese sinal de advertencia foi literalmente arrincado do seu emprazamento e apareceu tirado a uns metros, a carón do propio sendeiro. Actualmente a vexetación cúbreo por completo.

A proposta que encabeza a listaxe de peticións dirixidas á Comunidade de Montes reclama precisamente que se recupere ese sinal e se volva colocar onde estaba. Como non habería que encargar a fabricación dun novo cartel, senón que se podería aproveitar o existente, agás que sufrise moito deterioro pola súa precaria situación e o tempo que leva tirado, o único gasto que conlevaría sería a man de obra pola reposición.

Na pista que atravesa o Monte Pornedo, POR FIN quedou instalado o cartel que PROHIBE a circulación de VEHÍCULOS MOTORIZADOS agás para usos agrícolas.

O sinal foi instalado en xuño de 2011

En xuño de 2011 a Comunidade de Montes de San Xulián por fin instalou sinalización específica prohibindo a circulación de vehículos motorizados no Alto do Pornedo.

Falta da súa ubicación no cruce entre a pista forestal e o sendeiro, polo menos dende abril deste ano 2016.

Cartel tirado no camiño do Alto do Pornedo

Neste tempo, algúns motoristas aproveitan a ausencia de sinalización -malia que coñezan a prohibición anterior- para acceder con vehículos todo-terreo e motos.

Motorista no Pituco, xuño 2016

Rodeiras de moto no sendeiro do Pituco, xuño 2016

 

Publicado por: MontePituco | 19/07/2016

NOVA DIRECCIÓN NA MANCOMUNIDADE DE MONTES DE PONTEVEDRA

La Voz de Pontevedra

La Voz, 19 xullo 2016

«No monte hai un potencial considerable que hai que pulir»

Recoñece que moitos pontevedreses viven de costas ao monte: «Non sei se é unha consecuencia de vivir no litoral»

Entrevista a Iván Pérez, novo presidente da Mancomunidade de Montes de Pontevedra, en sustitución de Carlos Morgade

“O monte pode dar moitos postos de traballo, ademais da súa importancia a nivel ecolóxico e ambiental. Non hai que esquecer que é de onde provén a auga que bebemos, onde se depura o aire que respiramos e onde se producen as materias primas que empregamos”

“Eu animo a non vivir de costas ao monte, senón subir a eles e abrir os ollos. Ser conscientes da amplitude da nosa contorna”

Queremos que haxa xente no monte, porque así quen vai roubar, quen vai facer verquidos ou quen vai facer caralladaso ten máis difícil. Hai que chegar a un entendemento para compaxinar o uso recreativo co uso respectuoso do monte”

“En Pontevedra, o animal máis perigoso é o ser humano. Ocasionan verquidos, rouban madeira, causan incendios… ¿Como controlas todo isto?”

Nova directiva da Mancomunidade de Montes de Pontevedra

[Foto e fonte da información: Mancomunidade de Montes de Pontevedra]

A nova directiva da Mancomunidade de Montes de Pontevedra ten a seguinte composición:

Presidente: Iván Pérez Berjano, vicepresidente da C. MM. de Lourizán

Vicepresidenta: Ángeles Ríos, secretaria da C. MM. de Tomeza

Secretario: José Bravo Portela, presidente da C. MM. do Salgueiral

Tesoureira: Diana Rodríguez Regueira, presidenta da Comunidade de Montes de Tomeza

Vogais: Humberto Villanueva, de Castro Lampán; Carlos Morgade, portavocía; José María Domínguez, de Campañó; Fernando Pintos, de Salcedo; e un membro da Xunta Rectora de Ponte Sampaio

Publicado por: MontePituco | 18/07/2016

TALA DE MADEIRA NA LADEIRA DO CASTRO DA SUBIDÁ

O PXOM de Marín determina que o Castro da Subidá, cuxa antigüidade se remonta a unha etapa que abrangue a Idade do Bronce e a Idade do Ferro, e que se extende ata o século II da nosa era, xa en tempos da romanización, ten unha protección “integral” e está catalogado como “Ben de Interese Cultural”. 

Por iso resulta chamativo chegar á ladeira deste antigo poboado fortificado e atopar as fondas rodeiras dun vehículo de gran tonelaxe aplastando o que viña sendo un pequeno sendeiro… 

Ladeira do Castro da Subidá

Seguindo o sospeitoso rastro dos neumáticos, chegamos ata un espazo onde, de súpeto, se abre un claro entre a vexetación arbórea que cobre a montaña na que se asenta o castro. Unha tala de madeira, que retirou piñeiros de ata 50 anos, mudou radicalmente a fisonomía desta ladeira.

…Cabe preguntarse, xa que logo, pola existencia previa -ou non- do preceptivo permiso de Patrimonio para acometer unha actuación tan contundente na área de incidencia deste terreo protexido. Hai, de feito, dúbidas fundadas da ausencia das autorizacións regulamentarias, polo que haberá que seguir moi atentos á evolución deste caso.

20160718_212135

Ladeira do Castro da Subidá

O achado desta tala vén coincidir, casualmente, coa relectura dun artigo no blog dos letrados Cristina Bugarín e Manuel Gago, especialistas no entorno xurídico das comunidades de montes. Titúlano dun xeito moi elocuente: “Señoría, eu non sabía que estaba cometendo un delito!” (parte 1 e parte 2). Na segunda entrega deste documento debullan pormenorizadamente o articulado legal relacionado coa protección do patrimonio histórico.

* Artigo 323 do Código Penal:

<< 1. Será castigado con la pena de prisión de seis meses a tres años o multa de doce a veinticuatro meses el que cause daños en bienes de valor histórico, artístico, científico, cultural o monumental, o en yacimientos arqueológicos, terrestres o subacuáticos. Con la misma pena se castigarán los actos de expolio en estos últimos. 

2. Si se hubieran causado daños de especial gravedad o que hubieran afectado a bienes cuyo valor histórico, artístico, científico, cultural o monumental fuera especialmente relevante, podrá imponerse la pena superior en grado a la señalada en el apartado anterior.

3. En todos estos casos, los jueces o tribunales podrán ordenar, a cargo del autor del daño, la adopción de medidas encaminadas a restaurar, en lo posible, el bien dañado >>.

* Artigo 324 do Código Penal:

<< El que por imprudencia grave cause daños, en cuantía superior a 400 euros, en un archivo, registro, museo, biblioteca, centro docente, gabinete científico, institución análoga o en bienes de valor artístico, histórico, cultural, científico o monumental, así como en yacimientos arqueológicos, será castigado con la pena de multa de tres a 18 meses, atendiendo a la importancia de los mismos >>.

Precisan os avogados:

En el primer caso se tipifica como delito la causación dolosa (“a sabiendas”) de daños en el patrimonio histórico o arqueológico, sin perjuicio de que es suficiente el denominado dolo eventual, es decir, cuando el sujeto se representa como probable las consecuencias antijurídicas de su acción para que se pueda castigar la actuación por la vía del artículo 323 del Código Penal, mientras que en el segundo caso se tipifica como delito su causación culposa (por “imprudencia”, que debe ser calificada como grave)”.

…E continúan aclarando:

“En todo monte que cuente con la existencia de mámoas o petroglifos o estaciones rupestres debe tenerse especial cuidado al ejecutarse una corta de arbolado, o cualquier otra actuación material sobre el monte, a fin de no dañar tales bienes de alto valor histórico, pues en caso contrario puede dar lugar a que se inicie frente al autor de tales hechos o bien un expediente administrativo sancionador o bien un procedimiento penal. Además se debe solicitar las correspondientes autorizaciones y tomar las medidas de protección obligatorias respecto de este tipo de bienes.

En este sentido, debe tenerse en cuenta que no sólo es necesaria la previa autorización del Servicio de Montes para la realización de una tala de madera, sino que se requiere igualmente la preceptiva autorización de la Dirección General de Patrimonio.

Además, se debe encargar la confección del informe preceptivo de un arqueólogo, para que dictamine las medidas protectoras a tomar, así como se debe balizar los elementos arqueológicos antes de comenzar a talar árboles.

Normalmente, la tala que se realice en las inmediaciones de este tipo de bienes de valor histórico requiere además de una roza manual en el contorno de los yacimientos en una franja de, como mínimo, diez metros de ancho medidos desde el exterior del yacimiento, estando prohibido el tránsito de maquinaria, así como los movimientos de tierra alrededor de los restos arqueológicos.

En conclusión, la ejecución de una tala de arbolado –u otra actuación material en el monte- sin observar las medidas protectoras antes indicadas, que desemboque en la causación de un daño a los yacimientos arqueológicos existentes, no sólo es constitutiva de una infracción administrativa, sino que puede ser constitutiva de un delito de daños contra el Patrimonio, tanto en su versión dolosa (art. 323 del Código Penal), como en su versión culposa (art. 324 del mismo Código Penal)”.

Ficha do Castro da Subidá no PXOM de Marín

[Ficha do Castro da Subidá no PXOM de Marín]

Vista do Monte Pituco dende o castro da SubidáLadeira do Castro da Subidá

O Castro da Subidá ten apenas excavadas catro construccións, pero é seguro que no subsolo deste promontorio hai máis edificacións castrexas que aínda non viron a luz. Na parte posterior do castro, ademais, atópanse os restos das murallas do poboado, agardando que algún día as Administracións competentes decidan ampliar os traballos de prospección, estudo, catalogación e musealización dos bens que os arqueólogos puideran sacar á superficie.

Vista do Monte Pituco dende o castro da Subidá

Por outra parte, na ASOCIACIÓN MONTE PITUCO sempre nos fixemos eco das apreciacións dos expertos que consideran que non é en absoluto casual a directa conexión visual entre o Castro da Subidá e o Monte Pituco (Pornedo), que conta cun valioso patrimonio arqueolóxico e no que hai indicios documentados da existencia dun castro que foi destruído.

Un posible castro no Pornedo? (artigo do 20 de febreiro de 2012) ]

Vista do Monte Pituco dende o castro da Subidá

No Castro da Subidá, ademais dos habitáculos que ocupaban os antigos poboadores destas terras e dos cinco cuncheiros que temos documentados (onde depositaban os restos dos moluscos dos que se alimentaban), atópanse tamén gravados rupestres, como as coviñas ou cazoletas dunha laxe situada no medio do camiño; nesta rocha aprécianse asimesmo leves marcas de trazos circulares.

Por desgraza, a pedra está deteriorada, posiblemente a raíz dos traballos de cantería realizados no século pasado, que alteraron a natureza orixinal deste asentamento prehistórico.

Petroglifo do Castro da Subidá

Como xa temos destacado en artigos anteriores nesta mesma bitácora, achegarse ata o Castro da Subidá permite coñecer unha parte da obra do marinense José Meijón, que deixou a súa peculiar impronta nunha das canteiras situadas na parte alta do poboado.

Gravados modernos de José Meijón

Gravados modernos de José Meijón

…Contrastando coa desagradable localización da tala presuntamente irregular na ladeira do monte, a recompensa desta xornada foi sermos testemuñas dun fermoso solpor dende a croa do castro, coa ría completamente cuberta de néboa.

Solpor dende o castro da Subidá

De volta á ‘civilización’ marinense, nembargantes, tocaba dar de fuciños con outra realidade menos grata: así como a parte excavada do castro está desbrozada -ata o extremo de que non medra nin unha brizna de herba verde, acaso polas elevadas temperaturas e a seca dos últimos días-, os sendeiros de acceso peonil ata A Subidá están cubertos de vexetación que dificultan o acceso. 

…Non podemos menos que imaxinarnos formando parte do argumento dunha película de Indiana Jones para zafarnos, a golpe de machete -ou bimbio, no seu defecto- da invasión de fentos e silvas que nos rodean. Abofé, non todo o mundo se achega en coche ata o castro; e para quen vaia a pé, a andaina pode convertense en toda unha aventura!

Camiño de acceso ao castro da Subidá

Older Posts »

Categorías

Seguir

Recibe aviso de cada artigo novo no teu correo electrónico.